Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

Đề bài: Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

9 bài văn mẫu Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh 

I. Dàn ý Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh (Chuẩn) 

1. Mở bài

Giới thiệu khái quát về bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh 

2. Thân bài

a. Bài thơ “Sóng” thể hiện quan niệm về tình yêu rất mới mẻ và hiện đại của nữ sĩ Xuân Quỳnh– Trước hết thi sĩ đã tái tạo thành công những trạng thái đối cực trong sự tranh chấp của tình yêu qua hình tượng sóng: “Dữ dội và dịu êm- Ồn ào và lặng lẽ”– Khắc họa một tình yêu vượt qua mọi giới hạn, chiều kích để vươn tới trị giá thực thụ, trường tồn: “Sông không hiểu nổi mình – Sóng tìm ra tận bể”– Khát vọng vĩnh cửu hóa tình yêu lứa đôi thông qua việc hóa thân vào những ngọn sóng ngoài khơi xa

b. Bài thơ “Sóng” thể hiện vẻ đẹp tình yêu mang đậm tính truyền thống– Tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh gắn liền với nỗi nhớ luôn túc trực trong tiềm thức: “Lòng em nhớ tới anh – Cả trong mơ còn thức”– Tình yêu đối với Xuân Quỳnh luôn gắn liền với sự thủy chung son sắt: “Nơi nào em cũng nghĩ  – Hướng về anh một phương” 

3. Kết bài

Khái quát về trị giá nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.

 

II. Bài văn mẫu Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh 

1. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 1 (Chuẩn):

Trong nền văn học Việt Nam, Xuân Quỳnh là một gương mặt thơ tiêu biểu trong thế hệ trẻ những năm tháng chống Mĩ với những đóng góp vượt trội qua những tác phẩm thể hiện tiếng nói trữ tình của tuổi xanh. Tiếng thơ của Xuân Quỳnh luôn giàu vẻ đẹp nữ tính qua trái tim và tiếng lòng tha thiết với những hạnh phúc bình dị đời thường gắn với những dự cảm, lo lắng. Điều này đã được thể hiện rõ thông qua thi phẩm “Sóng”- một trong những bài thơ tình nổi tiếng góp phần khẳng định vị trí “nữ vương thơ tình Việt Nam” của thi sĩ. 

Trong tác phẩm, sóng và em là hai hình tượng trung tâm cùng song hành, có lúc tách biệt, có lúc quyện hòa để thể hiện những cung bậc xúc cảm của nhân vật trữ tình về tình yêu, về hạnh phúc đời thường. Bài thơ đã thể hiện tình yêu của trái tim người phụ nữ vừa hiện đại, mới mẻ vừa đậm chất truyền thống. Qua hình tượng sóng, trước hết thi sĩ đã tái tạo thành công những trạng thái đối cực trong sự tranh chấp của tình yêu:

“Dữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽ”

Thông qua việc mô tả trạng thái của những con sóng biển đang ngày đêm vỗ vào bờ, tác giả đã tái tạo sự thay đổi của tâm trạng người phụ nữ trong tình yêu: lúc ồn ào dữ dội, khi sâu lắng dịu êm. Đó chính là biểu hiện thân thuộc của một trái tim yêu tình thật, mãnh liệt. Bởi vậy, tình yêu đó không chịu sự gò bó trong không gian chật hẹp mà luôn đi theo tiếng gọi của trái tim để vươn tới hạnh phúc:

“Sông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể”

Giống như những con sóng tự do vùng vẫy nơi đại dương xanh thẳm, ngày đêm vỗ sóng hòa mình vào nhịp thở của biển cả bát ngát, người con gái khi yêu cũng sẵn sàng vượt qua tất cả để tìm kiếm tâm hồn đồng điệu và tình yêu thực thụ. từ đó chúng ta có thể thấy được khát vọng hạnh phúc túc trực mạnh  mẽ trong trái tim người phụ nữ. Đây chính là yếu tố tạo nên vẻ đẹp độc đáo và riêng biệt, hiện đại, mới mẻ trong những vần thơ viết về tình yêu. nếu như như trong thơ ca xưa, hình tượng người phụ nữ luôn hiện lên qua sự cam chịu, nhẫn nhục: “Thân em như hạt mưa sa – Hạt vào đài những, hạt ra ruộng cày” thì người phụ nữ trong thơ Xuân Quỳnh đã mạnh mẽ phá bỏ mọi chiều kích chật hẹp, tù túng để vươn tới không gian khoáng đạt của tình yêu.

Vẻ đẹp hiện đại trong  những vần thơ của “Sóng” còn được thể hiện thông qua trái tim đa sầu đa cảm và tấm lòng trắc ẩn, dự cảm lo lắng của người phụ nữ đang yêu:

“cuộc thế tuy dài thếNăm tháng vẫn đi quaNhư biển kia dẫu rộngMây vẫn bay về xa

Đồng thời, những  nhịp thơ trải dài nhịp nhàng theo nhịp sóng vỗ còn nhấn mạnh khát vọng của nữ sĩ:

Làm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêuĐể nghìn năm còn vỗ”

Nữ sĩ Xuân Quỳnh đã sử dụng số từ nghìn – trăm để diễn tả khát vọng vĩnh cửu hóa tình yêu lứa đôi thông qua việc hóa thân vào những ngọn sóng ngoài khơi xa. Khát vọng lớn lao đó đã thể hiện trái tim yêu say đắm, tình thật luôn túc trực trong tâm hồn người phụ nữ. kế bên vẻ đẹp mang tính hiện đại, những vần thơ của Xuân Quỳnh còn gợi lên những cảm nhận sâu xa về vẻ đẹp tình yêu truyền thống qua việc thể hiện nỗi nhớ mong da diết:

“Con sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nướcÔi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ đượcLòng em nhớ tới anhCả trong mơ còn thức”

nếu như như những con sóng là yếu tố tạo sự độc đáo của biển cả thì nỗi nhớ chính là đặc trưng vượt trội gắn với tình yêu lứa đôi. Bởi vậy, trong kho tàng ca dao Việt Nam, có rất nhiều câu thơ viết về nỗi nhớ:

 “Nhớ người nào ra ngẩn vào ngơNhớ người nào, người nào nhớ, bây giờ nhớ người nào”

Hay:

“Nhớ người nào bổi hổi bổi hổiNhư đứng đống lửa như ngồi đống than”

Qua những câu ca dao dạt dào tình cảm, độc giả có thể thấy được tình yêu luôn gắn với nỗi nhớ. tới với những câu thơ của Xuân Quỳnh, nỗi nhớ được giãi bày một cách trực tiếp: “Lòng em nhớ tới anh – Cả trong mơ còn thức”. Nỗi nhớ đã đi sâu vào trong tiềm thức của người phụ nữ và trở thành biểu hiện cao nhất thể hiện tình yêu đằm thắm, tha thiết và tình thật.

Và cũng như người phụ nữ truyền thống, tình yêu đối với Xuân Quỳnh luôn gắn liền với sự thủy chung son sắt:

“Dẫu xuôi về phương bắcDẫu ngược về phương namNơi nào em cũng nghĩHướng về anh một phương”

Qua cách nói sáng tạo “xuôi về phương bắc / ngược về phương nam”, tác giả đã khẳng định sự thủy chung son sắt trong tình yêu có thể vượt qua mọi chiều kích, giới hạn không gian. Hai tiếng “một phương” vang lên đã như một lời thề nguyện thiêng liêng về tình yêu duy nhất vẹn tròn, tha thiết. từ đó, độc giả có thể thấy được khát vọng cháy bỏng của nữ sĩ về hạnh phúc, tình yêu.

tương tự, qua kết cấu song hành bằng việc sử dụng hai hình tượng “sóng” và “em” vừa quyện hòa, vừa tách biệt, tác giả Xuân Quỳnh đã diễn tả về một tình yêu vừa mang vẻ đẹp hiện đại mới mẻ, vừa đậm chất truyền thống qua lăng kính độc đáo của người phụ nữ say đắm trong tình yêu. Bằng thể thơ năm chữ cùng cách ngắt nhịp linh hoạt, nữ sĩ đã tạo nên một bài ca bất hủ về tình yêu gắn với niềm thương, nỗi nhớ và hạnh phúc bình dị đời thường.

 

2. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 2:

Đọc thơ của Xuân Quỳnh lúc nào cũng thấy tình yêu của nữ sĩ mãnh liệt đậm sâu lắm. Có lúc như thuyền với biển chẳng chia lìa, thỉnh thoảng lại nhẹ nhõm man mác trong cái gió lạnh mùa thu. Sóng cũng vậy, cả bài thơ là thứ tình yêu mãnh liệt sâu sắc, đọc bài ta như chìm trong những cơn sóng tình yêu dạt dào, đôi lúc lại ngờ ngạc, hồn nhiên, như tấm lòng người con gái trẻ tràn đầy hy vọng về một tình yêu vĩnh cửu, ngọt ngào.

Hình tượng sóng và “em” là một phép ẩn dụ tuyệt vời, em như con sóng xô bờ, nhào vào lòng anh với tình yêu cháy bỏng, nồng nàn. Tâm trạng khi yêu và được yêu của người con gái nó lạ thường lắm, lúc thì ồn ào, nhiệt tình, cứ níu lấy tay người thương mà thủ thỉ, trò chuyện. Nhưng có những ngày lại thấy chàng trai gãi đầu gãi tai, tự hỏi : “Mình đã làm gì sai?”, nguyên nhân chỉ vì bỗng thấy em dịu dàng, lặng lẽ quá, chẳng giống em chút nào. Như cơn sóng lúc này lúc kia “Ồn ào và lặng lẽ/Dữ dội và dịu êm”. Chẳng người nào giảng nghĩa nổi, cái tâm sự, tiếng lòng của phụ nữ đặc biệt trong tình yêu lại càng phức tạp, rối rắm, nhiều người cứ cười nghĩ, ôi tâm sự phụ nữ khác nào nắm tơ vò!

Tư tưởng về tình yêu của Xuân Quỳnh tiến bộ và linh động như con sóng vậy, “Sông không hiểu nổi mình/ Sóng tìm ra tận bể”, bà nghĩ tình yêu nếu như giấu giếm e ngại thì tình yêu còn đâu là thăng hoa là hạnh phúc, quyết không để như thế được, bà đem thứ tình yêu ấy giãi bày vào thơ văn, những vần thơ dạt dào xúc cảm, toàn cầu văn học chính là biển của bà, nơi ấy không phải giấu điều gì, tình yêu cũng vậy. Những câu thơ như động lực, lời khuyên cho thế hệ phụ nữ thời bấy giờ, đừng khư khư ôm lấy tình yêu mãi thế, mở lòng và thanh minh đi, những cô gái ạ, người nào cũng có quyền mưu cầu hạnh phúc, sao chúng ta lại không? Cái tôi trong tình yêu của nữ sĩ được thể hiện rất tinh tế và sâu sắc, vừa mềm mại uyển chuyển vừa là sức sống niềm tin yêu mạnh mẽ của người con gái.

Xuân Quỳnh khát vọng tình yêu lắm, vơí bà tình yêu là lẽ sống, nhưng bà không vội vàng, vồn vập như Xuân Diệu. Tình yêu của bà cứ chầm chậm, lúc cuồng nhiệt lúc êm đềm như làn sóng. Đặc biệt là cái đức tính cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam ta từ xưa tới nay vẫn thế, được tác giả khẳng định trong hai câu thơ “Ôi con sóng ngày xưa/Và ngày sau vẫn thế”. Sự thủy chung, sắt son một lòng trong tình yêu thật đáng quý, đáng yêu quá, dù năm tháng thay đổi, dòng đời xô đẩy con sóng ấy vẫn như hôm nào trở về vỗ vào bờ cát. Như tình yêu của người phụ nữ, vốn chịu nhiều thiệt thòi, nhưng chưa bao giờ có thể thay đổi được cái “Nỗi khát vọng tình yêu/bổi hổi trong ngực trẻ”, thèm khát được yêu, được sống trong tình yêu nồng nàn, vẫn luôn bổi hổi trong trái tim ấm nóng, theo dòng máu đỏ lan tràn khắp thân thể, rộn rực, đầy nhiệt huyết tuổi xanh.

Tác giả từng đứng trước biển lớn và suy nghĩ về mối quan hệ giữa “anh” và “em”, về sóng và biển, nỗi băn khoăn trong tình yêu của người phụ nữ. Hầu như khi yêu người con gái nào cũng hỏi người mình yêu một câu tương tự như này: “Vì sao anh yêu em?” Rồi lại tự hỏi mình: “Ôi, sao xưa kia bao người tốt hơn giỏi hơn mình không chọn lựa lại chọn lựa anh ấy?”, nhưng liệu có người nào trả lời được không? Tình yêu mà, làm gì có lý do, ta sẽ yêu nhau trong một khoảnh khắc nào đó, chỉ là cái liếc mắt đa tình của chàng trai hay nụ cười hé môi của cô gái, cũng đủ khiến đối phương chìm trong men say tình ái. Xuân Quỳnh trả lời được sóng khởi đầu từ gió, nhưng gió khởi đầu từ đâu thì nữ sĩ cũng chịu khoanh tay. Cũng như trong tình yêu, nữ sĩ ngơ ngẩn mà viết rằng: “Em cũng không biết nữa/ Khi nào ta yêu nhau?”. Cái suy tư ấy vừa lãng mạn vừa là sự rối bời trong tình yêu của cô gái, cô ấy cần một câu trả lời, một câu trả lời đủ để có được cảm giác an toàn từ chàng trai. Khi “em” sống với tình yêu khắc khoải, hàng loạt suy nghĩ như nghìn con sóng dù ở lòng sâu hay mặt nước thì cũng chỉ nhớ tới một mình bờ cát, cũng như em chỉ có một mình anh mà thôi. Nỗi khổ tương tư chỉ những người nào đã yêu mới thấu hiểu, nhớ tới “Ngày đêm không ngủ được”, nhớ tới “Cả trong mơ còn thức”. Tình yêu ấy to lớn, nỗi khát khao của cô gái trẻ chẳng biết tới bậc nào mà giấc mơ vẫn “còn thức”.

Nỗi yêu thương nhung nhớ, xuôi Bắc ngược Nam cũng chẳng chút nào vơi bớt, lòng “em” luôn “Hướng về anh một phương”, thủy chung tận cùng. Xuân Quỳnh so sánh tình yêu với trăm nghìn con sóng nước, sóng nào chẳng đổ về bờ, tình yêu cũng vậy nếu như thật lòng thương yêu, chẳng khó khăn nào có thể chia lìa lứa đôi, người có lòng ắt sẽ gặp lại nhau bằng một cách thức nào đó, gọi là duyên phận chăng? Tác giả lại lấy cuộc thế đối với biển rộng, đời có dài mấy rồi năm tháng cũng trôi qua, tuổi xuân cũng chẳng còn, biển dẫu lớn nhưng mây vẫn bay về phương xa, đi khỏi tầm mắt biển.

Xuân Quỳnh có ý thức vô cùng lớn về tuổi thanh xuân, về cuộc thế, về tình yêu, bà sống với tình yêu, với cái ước muốn dung dị đời thường. Bà có ước muốn lạ “Làm sao được tan ra/Thành trăm con sóng nhỏ”, Xuân Quỳnh “tham” lắm, một con sóng chẳng khiến bà thỏa mãn, chỉ muốn sao càng nhiều con sóng càng tốt, thế mới thỏa chí vẫy vùng với biển cả tình yêu, để tình yêu lưu lại muôn thuở, để có tình yêu đậm sâu, vĩnh cửu.Trong hoàn cảnh quốc gia vào  giai đoạn năm 1967-1968, chiến tranh miền Bắc khốc liệt vô cùng, hàng vạn nam thanh nữ tú tích cực ra chiến trường, những cuộc chia li vội vã, tiếc nuối, người đi kẻ ở, nửa buồn nửa vui. Nghe bài hát có câu thế này: “Sầu mà chi em? Lúc non sông cần trai hùng. Buồn mà chi em? Mai em về trong nắng êm.”. Gieo rắc vào lòng người con gái bao hy vọng đẹp đẽ, và thế là người con gái ôm tình yêu đắm say, chờ bóng người lính chiến quay về, tấm lòng trung trinh, kiên cường của người phụ nữ quả thực đáng quý biết bao. Xuân Quỳnh viết bài thơ Sóng có nhẽ cũng tác động ít nhiều từ những cuộc chia ly ấy, đâu phải chỉ riêng xúc cảm tình yêu của riêng mình bà.

Đọc thơ của Xuân Quỳnh thích lắm, thích vì cái hồn nhiên, yêu đời, thích vì cái mong ước về tình yêu lứa đôi thật dung dị, nhưng tràn đầy cảm hứng lãng mạn, bay bổng. Dù trong độ tuổi nào, nhưng ta có thể thấy rằng thơ Xuân Quỳnh viết về tình yêu vẫn vậy, vẫn tràn ngập hy vọng đẹp đẽ, thể hiện cái tôi của người phụ nữ Việt Nam trong tình yêu, cuộc sống. Nỗi thèm khát yêu và được yêu lúc nào cũng mãnh liệt, trực chờ tuôn trào mạnh mẽ. Thơ của bà cũng ngợi ca những đức tính tốt đẹp của người phụ nữ Việt Nam, thủy chung, son sắt, một lòng một dạ, hy sinh vì tình yêu. Tác giả sử dụng tài tình hình ảnh con sóng để nói thay cho tâm trạng người phụ nữ khi yêu, một hình ảnh vừa giản dị, dễ hình dung lại mang tính biểu tượng cao, đem lại cho bài thơ hiệu quả nghệ thuật và mạch xúc cảm dạt dào, việc thể hiện tâm tư của Xuân Quỳnh được trọn vẹn. Sóng – Bài thơ cho tình yêu của phụ nữ.

tương tự chúng tôi đã gợi ý Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh bài tiếp theo, những em chuẩn bị trả lời thắc mắc SGK, Soạn bài Sóng và cùng với phần Soạn bài tập dượt vận dụng những phương thức biểu hiện trong bài văn nghị luận để có kĩ năng viết văn tốt hơn.

cam nhan bai tho song cua xuan quynh 1

 

3. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 3:

Đã có bao nhiêu người đã yêu, bao nhiêu người đang yêu và bì thư tình yêu trên thế gian này! Vậy mà mỗi ngày lại mới. Tình yêu không có tuổi, thơ tình yêu lại càng không có tuổi bao giờ. Trên thế gian có biết bao thi sĩ tình yêu nổi tiếng: Rimbaud, Verlaire rồi Puskin, Byron… và mỗi người một vẻ, một sắc thái. Từ thuở thơ Đường, thơ Tống, từ thuở Nguyễn Du rồi Thế Lữ, Xuân Diệu và chúng ta ngày nay…, tình yêu vẫn là cái gì khiến người ta say mê, khát khao. Xuân Quỳnh, thi sĩ của nỗi niềm yêu đương, với bài Sóng đã thể hiện được rất nhiều cung bậc tình yêu. Bài thơ của Xuân Quỳnh đựng lên tình yêu nồng nàn của tuổi xanh và khát vọng của con người đối với tình yêu. Tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh không còn ngừng lại ở quá độ tình yêu buổi đầu giản đơn, hò hứa hẹn, non nớt, ngọt ngào mà là tình yêu hạnh phúc gắn với cuộc sống chung.

Trong những đoạn đầu của bài thơ, thi sĩ mô tả “sóng” với những sắc thái, những cung bậc khác nhau để rồi từ đó nói tới quy luật của tình yêu. Tình yêu là sự dung hòa những sắc thái tình cảm tưởng hình như đối lập. Tình yêu có quy luật tự nhiên của nó mà lý trí không giảng giải được. Người ta tìm tới với tình yêu, soi mình vào tình yêu để tự trông thấy chính bản thân mình:

Dữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể

Bốn câu thơ mở đầu bài thơ chẳng có chữ nào dính dáng tới tình yêu, nhưng đọc khổ thơ lên thì bao trùm tất cả là xúc cảm yêu đương. nhịn nhường như tình yêu ẩn náu đằng sau câu chữ ấy. Có gì thật là xôn xao nhiệt thành mà thật là trầm lắng. “Dữ dội”, “ồn ào” để rồi “dịu êm”, “lặng lẽ” – tình yêu là ở đó và tình yêu là như thế. Tưởng như đối lập, tưởng như tranh chấp mà lại là thống nhất trong tâm trạng yêu đương. Đâu chỉ là sóng, là nước – hồn người đang yêu đó.. và tình yêu mãi là cái gì mà người ta không hiểu nổi:

Xem thêm bài viết hay:  Phân tích hình tượng cây xà nu trong truyện ngắn Rừng xà nu hay nhất (dàn ý - 9 mẫu)

Sông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể

Rõ ràng đó không phải là tình yêu buổi đầu giản đơn, hò hứa hẹn, non nớt, ngọt ngào nữa. Đây là tuyến đường thế tất trong thiên nhiên, sóng phải tìm ra bể nhưng đây cũng là quy luật thế tất của tình cảm: con người đi tìm “cái nửa” lớn lao để họ hoàn thiện mình. tới khổ thơ sau, ý tứ rõ ràng hơn:

Ôi con sóng ngày xưaVà ngày sau vẫn thếNỗi khát vọng tình yêubổi hổi trong ngực trẻ

Khổ thơ này là sự triển khai tứ thơ trước. Bao nhiêu thế hệ đã qua, những cuộc hành trình khổ đau, vui sướng những niềm xót xa cùng hạnh phúc ngập tràn – tất cả điều đó vì khát vọng tình yêu. Thuở Adam – Eva, thuở con người mông muội và hiện đại… tình yêu là điểm sáng vĩnh cửu cho con người hướng tới mà sống, tranh đấu, lao động. Có gì trên cõi đời này thay được trái tim cũng như tình yêu có bao giờ không còn nữa!

Ta bắt gặp trong bài thơ một tình yêu khỏe khoắn, hồn nhiên. Tình yêu của tuổi xanh ngập tràn sức sống vô bờ bến. Không phải thứ tình yêu bi lụy thê lương “yêu là chết trong lòng một ít” như thơ Xuân Diệu trước cách mệnh mà đây là một tình yêu dám sống, dám yêu, tình yêu tràn trề tình yêu nhiệt thành. Chẳng để tượng trưng cho tình yêu của mình:

Sóng khởi đầu từ gióLòng em nhớ tới anhCả trong mơ còn thức

Đây là thơ tình của người đang yêu chứ không phải là thơ tình của người nhìn người khác yêu, bởi chỉ có người đang yêu mới diễn tả những xúc thiện cảm yêu đúng tương tự. Nỗi nhớ nhung, rồi nơi tình yêu tới… có người nào biết được yêu khi nào và có người nào biết được sóng từ đâu tới! Xuân Quỳnh nói hộ tâm trạng đang yêu của bao người:

Ôi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ được

Hình ảnh “sóng” tượng trưng rất độc đáo mà vô cùng sâu lắng. Chỉ có sóng mới sớm hôm trào dâng, trái tim yêu sớm hôm cũng vậy. Cái hồn hậu, cái đắm say, cái tha thiết nhất được biểu hiện bằng hình tượng thơ này. Lấy sóng để nói nỗi nhớ, nói tình yêu thì không hẳn chỉ có Xuân Quỳnh nhưng quả là tới Xuân Quỳnh thì hình tượng thơ này trở nên mới mẻ bao nhiêu. Con sóng ấy có tình yêu, có niềm nhớ nhung nhưng mang lại thêm nhân hậu, dịu dàng của người phụ nữ và đó là bản sắc riêng của Xuân Quỳnh. Nỗi nhớ nhung của con sóng cũng là nỗi nhớ nhung của bao người mình yêu. Tâm trạng nhớ nhung của Xuân Quỳnh cũng là tâm trạng của bao người đang yêu:

Lòng em nhớ tới anhCả trong mơ còn thức

Cuộc sống của Xuân Quỳnh cũng giống cuộc sống của bao người khác, hạnh phúc của Xuân Quỳnh cũng là hạnh phúc của bao người khác:

Dẫu xuôi về phương BắcDẫu ngược về phương NamHướng về anh một phương.

Đọc khổ thơ cuối làm ta nghĩ về khổ thơ khác của Xuân Quỳnh:

Em trở về đúng nghĩa trái tim emLà máu thịt đời thường người nào chẳng có,Biết ngừng đập khi cuộc thế không còn nữaNhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi

Có gì rất sắp gũi giữa những câu thơ ấy vì cả hai khổ thơ tuy không cùng bài nhưng lại là sự khẳng định tình yêu. Một tình yêu đẹp thì bao giờ cũng là một tình yêu biết vượt qua những trắc trở, thử thách, biết đấu tranh để bảo vệ những ước mơ, những khát vọng chân chính, biết tin tưởng vào tương lai của cuộc sống, tin tưởng vào hạnh phúc của mình và của mọi người. Và một tình yêu thủy chung son sắt thì bao giờ nỗi nhớ cũng có một điểm ngừng, đó là người mình yêu:

Ở ngoài kia đại dươngTrăm nghìn con sóng đóCon nào chẳng tới bờDù muôn vàn cách trởcuộc thế tuy dài thếNăm tháng vẫn qua điNhư biển kia dẫu rộngMây vẫn bay về xa

Xuân Quỳnh ý thức được những vất vả nhọc nhằn trong cuộc hành trình tới với hạnh phúc, nhưng là người có trái tim lớn nên Xuân Quỳnh lại có niền tin mãnh liệt vào tình yêu. Đây là sức mạnh tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh, cái sức mạnh mà không phải tình yêu nào cũng có được, sức mạnh của niềm tin. Tin yêu rồi không phải hết mơ, dẫu tận cùng tuyến đường kia là hạnh phúc, và Xuân Quỳnh đã đi hết tuyến đường đó thì chị vẫn ước mơ. Niềm tin trong thơ chị lớn lao bao nhiêu thì ước mơ cũng lớn bấy nhiêu:

Làm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêuĐể nghìn năm còn vỗ

Ước mơ tình yêu là vĩnh cửu, tới ước mơ cũng mang hình bóng của người tình nhân đắm say. Ở đây, Xuân Quỳnh có gì rất sắp với “biển” của Xuân Diệu. Chất say mê mãnh liệt toát ra từ từng câu chữ khi Xuân Diệu viết:

Đã hôn rồi lại hônCho tới mãi muôn thuởtới tan cả đất trờiAnh mới thôi dào dạt

Nhưng Xuân Diệu còn có một ngày sẽ “thôi dào dạt” còn Xuân Quỳnh thì “nghìn năm còn vỗ”, vẫn cái chất say mê mãnh liệt ấy nhưng thêm vào đó là sự lắng đọng suy tư. Tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh có thêm chiều sâu của sự hòa nhịp tuyệt đối. tương tự, người nào dám bảo tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh non nớt, giản đơn, ngọt ngào! Tình yêu trong thơ chỉ là nỗi khát khao, là sự chất chứa chiều sâu tâm hồn, là tình yêu hạnh phúc với cuộc sống chung. Tình yêu của Xuân Quỳnh cũng là tình yêu sâu lắng của bao người khác đã yêu, đang yêu và sắp yêu.

Đầy đủ sắc thái của tâm trạng người đang yêu nỗi khát khao, niềm say mê vô tận, nỗi nhớ nhung cùng sự sôi nổi và suy tư lắng đọng… rồi cả ước mơ, Xuân Quỳnh đã diễn tả thật tinh tế và tài hoa trong bài thơ “Sóng”. Sau này, ta sẽ bắt gặp một Xuân Quỳnh tha thiết, một Xuân Quỳnh nồng nàn, một Xuân Quỳnh nhân hậu trong nhiều bài thơ nữa. Nhưng rõ ràng, ở bài Sóng, Xuân Quỳnh đã bộc lộ khá đầy đủ phong cách thơ của mình. Giữa những năm chiến tranh đầy máu lửa, thơ tình Xuân Quỳnh làm người ta tin vào sự sống, tin vào con người hơn nữa. Thơ tình Xuân Quỳnh mang lại khoảng bình yên cho tâm hồn người đọc, mang lại tình yêu cho lứa đôi đang yêu.

 

4. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 4:

Xuân Quỳnh là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ thơ trẻ thời kì chống Mỹ cứu nước. Thơ của nữ thi sĩ dễ đi vào lòng người đọc với vẻ đẹp giản dị mà đằm thắm. Đó là những tâm tình, suy tư của người phụ nữ luôn thèm khát được yêu thương. Trong đó, “Sóng” là một thi phẩm vượt trội của thơ Xuân Quỳnh. Đặc biệt là những dòng thơ đầu : “Dữ dội và dịu êm…Khi nào ta yêu nhau”.

Xuyên suốt trung tâm của bài thơ là hình tượng sóng và hình tượng em. Sống là một hiện tượng của thiên nhiên. Nhưng ẩn sâu trong đó là sóng tình yêu, sóng lòng trong tâm hồn của người phụ nữ. Hình tượng em là sự hóa thân của thi sĩ Xuân Quỳnh. Nữ sĩ trải lòng mình trên những trang thơ, mượn hình ản sóng để nói lên những nỗi lòng.

“Dữ dội và dịu êmỒn áo và lặng lẽ”

Trong hai câu thơ trên, tác giả nêu lên những trạng thái đối lập của sóng: lúc thì mạnh mẽ, dữ dội, lúc lại trôi lững lờ. Đó cung là đặc điểm của tâm trạng người con gái khi yêu. Có lúc cuồng nhiệt, đắm say, có lúc lại dè dặt e lệ. Những trạng thái tuy đối lập nhưng lại thống nhất với nhau. Hai câu thơ đầu được tổ chức theo phép đối, tạo nên cấu trúc hài hòa, tương hợp. Tác giả đặt những tính từ như “dịu êm”, “lặng lẽ” ở dưới mỗi câu thơ cũng cho thấy được sự nữ tính của con sóng .

“Sông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể”

Phép nhân hóa đã thổi hồn vào sóng để biến nó trở thành một con người. Sóng không chấp nhận giới hạn chjat chội, khi không được sông hiểu,khi không tìm thấy được sự đồng điệu, nó vươn ra tìm tới với đại dương mênh mông. Cũng giống như trong tình yêu, người phụ nữ không chấp nhận những gì tầm thường, chật hẹp mà luôn hướng tới những điều cao cả, lớn lao.

Ở đoạn thơ tiếp theo, tác giả viết:

“Ôi con sóng ngày xưa…bổi hổi trong ngực trẻ.”

Con sóng đa vỗ bờ từ nghìn xưa, cho tới bây giờ và mãi mãi sau này. Đó là quy luật bất biến của tự nhiên. Trong tình yêu, cũng có sự tương đồng trong khi tình yêu, nỗi thèm khát luôn túc trực trước đây, ngày nay và mãi cả về sau. Chừng nào con người còn tồn tại thì tình yêu cũng như một món quà diệu kì mà thượng đế tặng thưởng cho nhân loại. Khát vọng tình yêu là khát vọng bất diệt của con người, đặc biệt là những con người trẻ tuổi.

Nhân vật trữ tình đứng trước biển khơi với những suy nghĩ sâu lắng:

“Trước muôn trùng sóng bể,….Từ nơi nào sóng lên”

Người con gái đang yêu nghĩ về bản thân mình, nghĩ về người thương và cũng suy tư về sóng biển. Nhân vật trữ tình đang ở trong niềm thèm khát lí giải nguồn gốc của sóng cũng như nguồn gốc của tình yêu.

“Sóng khởi đầu từ gió…Khi nào ta yêu nhau”

“Em” đã không đi truy tìm được căn nguyên của sóng, cũng như tình yêu. Tình yêu diệu kì nhưng cũng thật bí mật như toàn cầu tự nhiên. Nó là những rung động của con tim, có những khi lí trí không thể thắng lợi được con tim mách nước bảo. Tình yêu vẫn luôn là thắc mắc không khó nhưng cũng chẳng dễ dàng nào có thể lí giải được căn nguyên, cội nguồn. Nhân vật trữ tình cũng phải bộc lộ rằng “em cũng không biết nữa/khi nào ta yêu nhau”. Chính ái không biết đó ủa em lại là minh chứng tình thật nhất cho tình yêu sâu đậm, không toan tính. Đó chính là tiếng lòng của người phụ nữ đang yêu.

Có thể thấy rằng, đoạn thơ mở đầu khắc họa được trọn vẹn hình tượng sóng và hình tượng em. Sóng là em và em cũng là sóng. Sóng mang ý nghĩ tượng trưng cho những trạng thái xúc cảm của người phụ nữ đang yêu. Qua hình tượng sóng để tác giả cũng nói lên quy luật bất diệt của tình yêu. những câu thơ mặc dù ngắn về số lượng từ nhưng lại có sức cô dộng và giàu trị giá gợi hình gợi tả. Để rồi, người đọc cũng cảm thấy những con sóng đang gối thúc vào lòng mình.

cam nhan bai tho song cua xuan quynh 2

 

5. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 5:

Từ xưa tới nay tình yêu lứa đôi luôn là nguồn thơ không bao giờ vơi cạn cho những thi sĩ thăng hoa xúc cảm viết nên bao vần thơ tình ngọt ngào, sâu lắng rung động lòng người như Puskin(Nga), Tago( Ấn Độ), Xuân Diệu(Việt Nam). Nhưng có nhẽ tới những năm tháng chiến tranh chống Mỹ khốc liệt tuổi xanh Việt Nam mới ngỡ ngàng khi được cảm nhận những bài thơ tình vừa hồn hậu tình thật vừa tươi tỉnh đắm say. Tiêu biểu nhất là bài thơ “Sóng” của Xuân Quỳnh.

Hình tượng sóng vừa gợi nghĩa thực là hiện tượng sóng dào dạt vô hồi mênh mông trên biển cả, vừa gợi nghĩa ẩn dụ diễn đạt nhịp sóng xao xuyến, bổi hổi trông trái tim tình yêu của nhân vật “em”:

“Dữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽ….Nỗi khát vọng tình yêubổi hổi trong ngực trẻ”

Mở đầu bài thơ là sự đối lập rồi lại đối lập giữa hai thái cực của cùng một hiện tượng là sóng. Phức tạp ở phương thức và khó hiểu ở thực chất. Tiếp theo là một câu giảng nghĩa mà không giảng nghĩa được càng làm tăng thêm sự kì lạ của sóng. Mượn sóng là để làm biểu tượng cho tình yêu, mô tả sóng với những đặc điểm kì lạ cũng là nói tới cái đa dạng, phức tạp, khó giảng giải của tình yêu. Sóng nước đã chuyển sang sóng tình, sóng nước sóng tình đan xen vào nhau bổ sung cho nhau. Tình yêu là tương tự, là một hiện tượng khó lý giải cho sáng tỏ, nhưng khát vọng tình yêu của con người thì muôn thuở không đổi. Con sóng ngày xưa như nào thì ngày nay vẫn vậy. Đó là sự bất di bất dịch của những quy luật tự nhiên, đây là quy luật của tình yêu.

Tình yêu cũng không bó hẹp trong một phạm vi lứa tuổi nào, nhưng tình yêu thường đi đôi với tuổi xanh. Tình yêu tràn đầy cơ sở thanh xuân, làm bổi hổi khiến trái tim lúc nào cũng thổn thức nhớ mong. Cũng như Xuân Diệu nói:

“Hãy để trẻ con nói cái ngon của kẹoHãy để tuổi xanh nói hộ tình yêu”

Bởi chỉ có tuổi xanh mới có sức mạnh để đẩy ước vọng tình yêu lên thành khát vọng để tình yêu trở thành hiện thực không còn xa vời lý thuyết nữa mà hạnh phúc đắm say trong tầm tay và trái tim.

Sóng với gió còn tương đồng ở sự bí mật:

“Trước muôn trùng sóng bểEm nghĩ về anh, em….Em cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhau”

Câu thơ thật hồn hậu tình thật vẽ ra trước mắt người đọc hình ảnh nhân vật “em” đang đứng trước muôn trùng sóng bể và trái tim đang suy tư, trằn trọc thể hiện qua điệp ngữ “em nghĩ” để nói về tình yêu của anh, em và của sóng trên biển lớn. Cả hai đều giống nhau về sự bí mật và khó lí giải dù có khát khao truy tìm tận cội nguồn của nó qua những thắc mắc tu từ liên tục “từ nơi nào sóng lên”, “khi nào ta yêu nhau”. thắc mắc không có câu trả lời rõ ràng chứng tỏ sóng mãi là bí mật và tình yêu của con người cũng vậy. Tình yêu của con người như một thứ ánh sáng, như khí trời để thở cũng như Xuân Diệu viết:

“Làm sao sống được mà không yêuKhông nhớ không thương một kẻ nào”

Thế nhưng tình yêu cũng không phải là công thức định lý cứng nhắc nên không người nào biết trước được tình yêu của mình, không người nào biết được mình yêu từ bao giờ. có nhẽ Xuân Quỳnh quan niệm tình yêu không cần truy cứu tới cội nguồn tình yêu bởi khi yêu nhau lứa đôi chỉ cần hai trái tim hòa cũng nhịp đập, hai tâm hồn giao hòa giao cảm là đủ. vì vậy tình yêu muôn thuở mãi là điều bí mật và phải chăng chính sự bí mật ấy lại làm nên sự quyến rũ mê li của tuổi xanh từ xưa tới nay và mãi mãi về sau.

“Con sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nước….Nơi nào em cũng nghĩHướng về anh một phương”

Con sóng dưới lòng sâu và trên mặt nước là những cung bậc khác nhau của nỗi em nhớ anh. Sóng trên mặt nước dù có lớn cũng còn có thể lựa chiều mà vượt chứ sóng dưới lòng sâu mới thật dữ dội và nguy hiểm. Nhưng dù trên mặt hay sâu thì con sóng đều có bờ, là nơi tới của sóng , là cái đích để đi đâu cũng thấy nhớ dù ngày hay đêm. Nỗi nhớ còn được gắn với khái niệm thời gian vô tận và không gian vô cùng. Với thời gian nó không có ngày đêm, với không gian nó không có phương hướng.

Tình yêu dù trong sáng, mãnh liệt tới đâu, lãng mạn bay bổng tới đâu thì vẫn gắn với đời thường. vì vậy những người đang yêu ngoài sự say mê còn phải có đủ nghị lực và lí trí để vượt qua mọi thử thách, giông bão của cuộc thế, với niềm tin sẽ tới đích:

“Ở ngoài kia đại dươngTrăm nghìn con sống đóCon nào chẳng tới bờDù muôn vời cách trở”

Niềm tin và nghị lực, em tìm thấy ở thiên nhiên và chính mình. Khi đã yêu thật lòng, dù muôn vời cách trở chúng mình cũng vẫn tới được với nhau.

Đẹp là thế, thiêng liêng là thế nhưng tình yêu cũng lại là thứ ngắn ngủi phong thanh và khó giữ:

“cuộc thế tuy dài thếNăm tháng vẫn đi qua…Giữa biển lớn tình yêuĐể nghìn năm còn vỗ”

Tuy không hiện lên thành chữ, thành lời trong đoạn thơ nhưng ẩn hiện đâu đây một thoáng lo lắng rất chính đáng về tình yêu. Liệu nó có thể vượt qua quy luật của cuộc thế không? Vì vậy trong khi say đắm nhất thi sĩ cũng không thoát ly khỏi hiện tại, trong cái nồng nhiệt vẫn có những cái dự cảm lo lắng. Tình yêu bao giờ cũng gắn liền với một con người cụ thể, gắn liền với cái hữu hạn của đời người, muốn vượt ra khỏi giới hạn đó chỉ có một cách là hòa tan tình yêu vào thiên nhiên vĩnh cửu. Nỗi trằn trọc đã trở thành sự bức bách, thôi thúc: “Làm sao được tan ra/Thành trăm con sóng nhỏ” trong đại dương bát ngát kia để được tồn tại mãi. Tình yêu bùng lên thành khát vọng, khát vọng sục sôi mà vẫn khiêm nhượng đầy nữ tính. Mỗi chữ mỗi câu trong đoạn đều được chọn lựa lựa khéo léo nên có trị giá biểu cảm cao.

Xuân Quỳnh đã thăng hoa tình yêu trong trái tim mình để thành một tác phẩm tuyệt tác. vượt trội lên trong bài thơ tâm trạng khi đang yêu của nhân vật “em” với nhiều cung bậc xúc cảm. Bài thơ sẽ sống mãi trong lòng những người nào đã, đang và sẽ tới với tình yêu.

 

6. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 6:

Tình yêu là đề tài muôn thuở của thi ca Việt Nam. Đã có rất nhiều thi sĩ viết về đề tài này với những xúc cảm và phong cách nghệ thuật của riêng mình, để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người đọc. Xuân Diệu đã từng lamg người đọc nhớ mãi khi đặt tất cả dấu ấn tình yêu mãnh liệt của mình với biển, còn Xuân Quỳnh – một thi sĩ nữ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ đã thể hiện tình yêu của mình qua hình ảnh sóng, một sự tiếp nối độc đáo và sáng tạo trong khái niệm về tình yêu. Lúc nhịp nhàng trầm lắng, khi sôi nổi ngân nga đầy mãnh liệt, Sóng dòng chảy xuyên suốt của bài thơ đã thể hiện tình cảm tình thật và sâu sắc của người phụ nữ đang yêu.

Xem thêm bài viết hay:  Top 100 Mở bài Vội vàng (hay nhất)

Mở đầu bài thơ là trạng thái đặc biệt của trái tim thèm khát tình yêu, tìm tới những xúc cảm lạ lẫm và mới mẻ trong tâm hồn :

Dữ dội và dịu êmỒn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể

Trong lòng mỗi người luôn hiện hữu một con sóng tình cảm ngập tràn, nhưng chỉ tới khi nó được dâng lên và lan tỏa ra mới có thể cảm nhận được những thay đổi trong suy nghĩ và nhận thức về tình yêu. Không gấp gáp, vồn vập, Xuân Quỳnh đã thay lời tất cả những trái tim trẻ bộc lộ nỗi lòng mình bằng những trạng thái tình cảm khác nhau thông qua con sóng. Khi dữ dội mãnh liệt, khi dịu êm trầm lắng, khi ồn ào nhấp nhô, có lúc lại lặng lẽ lặng lẽ, những tình cảm tưởng như tranh chấp, đối lập nhau trong trái tim của người phụ nữ nhưng lại mang theo tất cả những đặc điểm và trạng thái tâm lí đang thèm khát tình yêu. Nhiều khi chính bản thân họ không thể khái niệm và gọ tên xúc cảm của chính mình, muốn tìm tới những khái niệm riêng, tìm sự đồng điệu, hòa nhập vào bể lớn tình yêu. Chính vì vậy, từ dòng sông bình lặng nhỏ bé trong tâm hồn, con sóng đã đi tới những miền biển xa. Nơi ấy có tình yêu và nỗi khát vọng không khi nào ngừng tắt :

Ôi con sóng ngày xưaVà ngày sau vẫn thếNỗi khát vọng tình yêubổi hổi trong ngực trẻ

Tình yêu luôn hiện hữu trong cuộc sống của mỗi người, tạo điều kiện cho tâm hồn thêm nhạy cảm, tinh tế và biết tin vào những điều tốt đẹp. Với Xuân Quỳnh, tình cảm ấy- những con sóng lòng từ nghìn xưa tới nay tới tận ngày mai vẫn không bao giờ ngừng chảy. Qúa khứ của ngày xưa, tương lai của ngày sau mãi vẹn nguyên một nỗi khát vọng bổi hổi về tình yêu thương trong trái tim của người phụ nữ trẻ thèm khát xa xôi. Giờ đây đứng trước bể lớn mênh mông, cảm nhận nhỏ bé và lọt thỏm trong cảm giác tình yêu mênh mông, người con gái ấy nghĩ về bản thân mình, về người yêu, về biển lớn và tự hỏi chính bản thân mình : Từ nơi nào sóng lên ?. Tình cảm ấy xuất phát từ khi nào, từ chính bên trong mỗi người hay từ cuộc sống muôn màu muôn vẻ bên ngoài ? Khi yêu, người nào cũng như người nào, đều muốn tìm hiểu và khái niệm từng trạng thái tâm lí, từng biểu hiện cụ thể để đi tới khái niệm và giảng giải về nó.

Sóng khởi đầu từ gióGió khởi đầu từ đâu ?Em cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhau

Nỗi nhớ là biểu hiện của tình yêu khi xa rời. Nõi nhớ ấy được Xuân Quỳnh mô tả thật mãnh liệt, túc trực mọi lúc. Những tình cảm chôn chặt trong lòng, tràn ngập trong tim muốn bộc lộ nhưng không nói lên thành lời, chỉ biết tìm tới trong nỗi nhớ mãnh liệt. Như những con sóng cuồn cuộn, triền miên, vô tận, nõi nhớ ấy đã chảy vào từng nhịp sống.

Con sóng dưới lòng sâu…………………Cả trong mơ còn thức

Trải qua bao nhiêu trắc trở gian lao, bao biến cố xuôi ngược, khó khăn gian khổ, dù không gian địa lí trắc trở nhưng long người con gái vẫn hướng về anh-một phương, không bao giờ thay đổi. Điều đó thể hiện được sự tình thật, chung thủy trong tình yêu của người phụ nữ, luôn gửi gắm tình yêu của mình tới một người. Những con sóng đại dương dù bão tố vùi dập nhưng vẫn trở về với bờ, hòa nhập vơi miền cát ấm nóng. Và ở đây, cô cũng tự dặn lòng mình, hứa với tình yêu của mình sẽ tới với bờ bến hạnh phúc dẫu xa xôi, dù muôn vàn cách trở.

Ở ngoài kia đại dươngTrăm nghìn con sóng đóCon nào chẳng tới bờDẫu muôn vàn cách trở

trằn trọc băn khoăn liệu tình yêu ấy có vượt qua được bể lớn của cuộc thế, thoát khỏi quy luật cuộc sống, những thay đổi không người nào nói trước được. cuộc thế dài đó, năm tháng dẫu đi qua, mây vẫn bay, biển vẫn rộng, sóng vẫn vỗ bờ nhưng tất cả vẫn vào cõi xa xăm vô định, bể lớn cuộc thế, bể lớn tình yêu là vô hạn nhưng cuộc thế con người là hữu hạn, làm sao có thể thoát ra khỏi giới hạn ấy ?Xuân Quỳnh đã đặt nooic trằn trọc ấy trải dài theo những con sóng tình cảm lo lắng, để rồi nó trở lên thôi thúc, bùng lên thành khát vọng được trở thành những con sóng mãi trường tồn, mãi dâng lên và tìm tới bờ :

cuộc thế tuy dài thế…………………..Để nghìn năm còn vỗ

Bởi khi yêu con người luôn khắc khoải, trằn trọc. Nỗi trằn trọc đã thành bức bách, thôi thúc : Làm sao tan được ra, thành trăm con sóng nhỏ trong đại dương bát ngát, vô tận kia để được tồn tại mãi, sống mãi và yêu mãi. Tình yêu bùng lên thành khát vọng. Khát vọng sục sôi mà vẫn khiêm nhượng, đầy nữ tính.

Thơ Xuân Quỳnh là tiếng thơ vừa dịu dàng vừa sâu lắng, vừa dữ dội lại vừa thiết tha. Nhớ tới chị chúng ta càng thêm trận trọng những thi phẩm đặc sắc của chị. Cùng với Thuyền và Biển , Sóng là những bài ca không thể nào quên của tuổi xanh và tình yêu. Xin cảm ơn nữ thi sĩ đã hiến dâng cho đời những vần thơ đẹp về tình yêu con người và cuộc sống.

 

7. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 7:

Mười bảy, cảm nhận được chút man mác và làm du dương tâm hồn, chút bổi hổi xao xuyến và khát vọng về những điều xa xôi nhịn nhường như vô hình, trái tim trẻ trong ta không thôi đập những nhịp thổn thức vì cảm giác khó hiểu, lúc dâng lên mãnh liệt, lúc lắng xuống dịu dàng nhưng vẫn lặng lẽ chảy mãi như những con sóng miệt mài đi tìm lí lẽ của trái tim trước biển đời mênh mông. Và khi những lời thơ của Xuân Quỳnh chợt ngân lên bằng tất cả sự tinh tế, nhạy cảm, “Sóng” làm ta có cảm giác như trong đó là một phần tâm sự tình yêu của chính mình.

Tình yêu là đề tài muôn thuở của thi ca Việt Nam. Đã có rất nhiều thi sĩ viết về đề tài này với những xúc cảm và phong cách nghệ thuật riêng của mình, để lại dấu ấn sâu sắc trong lòng người đọc. Xuân Diệu đã từng làm người đọc nhớ mãi khi đặt tất cả dấu ấn tình yêu mãnh liệt của mình với “Biển”, còn Xuân Quỳnh- một thi sĩ nữ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đã thể hiện tình yêu của mình qua hình ảnh “Sóng”, một sự tiếp nối và sáng tạo độc đáo trong khái niệm về tình yêu. Lúc nhịp nhàng trầm lắng, khi sôi nổi ngân nga đầy mãnh liệt, Sóng – dòng chảy xuyên suốt của bài thơ đã thể hiện tình cảm tình thật và sâu sắc của người phụ nữ đang yêu

Mở đầu bài thơ là một trạng thái đặc biệt của trái tim thèm khát tình yêu, tìm tới những xúc cảm lạ lẫm và mới mẻ trong tâm hồn:

“Dữ dội và yên ắngỒn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể”

Trong lòng mỗi người luôn hiện hữu một con sóng tình cảm ngập tràn, nhưng chỉ tới khi nó được dâng lên và lan toả ta mới có thể cảm nhận được những thay đổi trong suy nghĩ và nhận thức về tình yêu. Không gấp gáp, vồn vập, Xuân Quỳnh đã thay lời tất cả những trái tim trẻ bộc lộ nỗi lòng mình bằng những trạng thái tình cảm khác nhau thông qua những con sóng. Khi dữ dội mãnh liệt, khi dịu êm trầm lắng, khi ồn ào nhấp nhô, có lúc lại lặng lẽ lặng lẽ, những tình cảm tưởng hình như tranh chấp, đối lập nhau trong trái tim của người phụ nữ nhưng lại mang theo tất cả những đặc điểm và trạng thái tâm lí đang thèm khát tình yêu. Nhiều khi chính bản thân họ không thể khái niệm và gọi tên xúc cảm của chính mình, muốn tìm tới những khái niệm riêng, tìm sự đồng điệu, hoà nhập vào bể lớn tình yêu. Chính vì vậy từ dòng sông bình lặng nhỏ bé trong tâm hồn, con sóng tình đã đi tới những miền bể xa. Nơi ấy có tình yêu và nỗi khát vọng không khi nào ngừng tắt:

“Ôi con sóng ngày xưaVà ngày sau vẫn thếNỗi khát vọng tình yêubổi hổi trong ngực trẻ”

Tình yêu luôn hiện hữu trong cuộc sống của mỗi người, tạo điều kiện cho tâm hồn thêm nhạy cảm, tinh tế và biết tin vào những điều tốt đẹp. Với Xuân Quỳnh, tình cảm ấy- những con sóng lòng từ nghìn xưa tới nay và tới tận ngày mai vẫn không bao giờ ngừng chảy. Quá khứ của ngày xưa, tương lai của ngày sau mãi vẹn nguyên một nỗi khát vọng bổi hổi về tình yêu trong trái tim của người phụ nữ trẻ thèm khát xa xôi. Giờ đây, đứng trước bể lớn mênh mông, cảm nhận mình nhỏ bé và lọt thỏm trong cảm giác tình yêu mênh mông, người con gái ấy nghĩ về bản thân mình, về người yêu, về biển lớn và tự hỏi chính bản thân mình: “Từ nơi nào sóng lên?”. Tình cảm ấy xuất phát từ nơi nào, từ chính bên trong mỗi người hay từ cuộc sống muôn màu muôn vẻ bên ngoài? Khi yêu, người nào cũng như người nào, đều muốn tìm hiểu và khái niệm từng trạng thái tâm lí, từng biểu hiện cụ thể để đi tới khái niệm và giả thích về nó. Sáng tạo trong cách thể hiện, trong cách khái niệm, thi sĩ nữ trẻ đã giảng giải những điều khó hiểu ấy bằng những hình ảnh thân thuộc, nhẹ nhõm:

“Sóng khởi đầu từ gióGió khởi đầu từ đâu?Em cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhau”

Nỗi nhớ là biểu hiện của tình yêu khi xa rời. Nỗi nhớ ấy được Xuân Quỳnh diễn tả thật mãnh liệt, túc trực cả mọi lúc, khi thức cũng như khi ngủ. Những tình cảm chôn chặt trong lòng, tình cảm tràn ngập trong tim muốn bộc lộ nhưng không thể nói lên thành lời, chỉ biết tìm tới trong nỗi nhớ mãnh liệt, cồn cào và da diết. Như những con sóng cuồn cuộn, triền miên, vô tận, nỗi nhớ ấy đã chảy vào từng nhịp sống, trong cả tiềm thức là những giấc mộng đêm về. Sóng thèm khát tới bờ, còn em thì thèm khát tới với anh. Tình yêu của người con gái lúc thiết tha, mãnh liệt nhưng vô cùng nữ tính, ý nhị và sâu xa, tình thật.

“Con sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nướcÔi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ đượcLòng em nhớ tới anhCả trong mơ còn thức”

Trải qua bao trắc trở gian lao, bao biến cố xuôi ngược, khó khăn gian khổ, dù không gian địa lí cách trở, thời gian xa xôi nhưng lòng người con gái vẫn “hướng về anh – một phương”, không bao giờ thay đổi. Điều đó thể hiện được sự tình thật, chung thuỷ trong tình yêu của người phụ nữ, luôn gửi tình yêu của mình tới một người, chỉ một người thôi nhưng đầy ăm ắp. Những con sóng đại dương dù bão tố vùi dập nhưng vẫn trở về với bờ, hoà nhập vào miền cát ấm nóng. Và ở đây, cô cũng tự dặn lòng mình, hứa với tình yêu của mình sẽ tới với bờ bến hạnh phúc dẫu xa xôi, dù muôn vàn cách trở

“Ở ngoài kia đại dươngTrăm nghìn con sóng đóCon nào chẳng tới bờDẫu muôn vàn cách trở”

Khát vọng mãnh liệt, tình yêu tình thật sâu sắc nhưng trong trái tim trẻ kia vẫn ý thức được rằng đó là thứ phong thanh khó giữ, có thể trơn tuột khỏi tay:

“Em đâu dám nghĩ là vĩnh viễnngày hôm nay yêu mai có thể xa rồi”(Nói cùng anh)

trằn trọc, băn khoăn liệu tình yêu ấy có vượt qua được bể lớn của cuộc thế, liệu có thoát khỏi quy luật cuộc sống, những thay đổi không người nào nói trước được. cuộc thế dài đó, năm tháng dẫu đi qua, mây vẫn bay, biển vẫn rộng, sóng vẫn vỗ bờ nhưng rồi tất cả sẽ vào cõi xa xăm vô định. bể lớn cuộc thế, bể lớn tình yêu là vô hạn nhưng cuộc thế con người là hữu hạn, làm sao có thể vượt thoát ra khỏi giới hạn ấy? Xuân Quỳnh đã đặt nỗi trằn trọc ấy trải dài theo những con sóng tìh cảm lo lắng, để rồi nó trở nên thôi thúc, bùng lên thành khát vọng được trở thành những con sóng mãi trường tồn, mãi dâng lên và tìm tới bờ:

“Làm sao được tan raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêuĐể nghìn năm còn vỗ”

Những con sóng dạt dào đã khép lại, nhưng những con sóng tình yêu trong lòng mãi dâng lên và cồn cào, khắc khoải trong biển khơi, trong lòng mỗi chúng ta – những người vừa chớm mười bảy….

 

8. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 8:

Nhắc tới những nữ sĩ đa tài của làng văn nghệ Việt không thể không kể tới Xuân Quỳnh. Là một trong những thi sĩ tiêu biểu nhất của thế hệ những thi sĩ trẻ thời kì kháng chiến chống Mĩ, Xuân Quỳnh luôn có những tác phẩm để đời. Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của nhiều người phụ nữ giàu tình cảm yêu thương, hồn nhiên tươi tỉnh, vừa tình thật đằm thắm, vừa mãnh liệt và đầy thèm khát trong tình yêu. Và bài thơ “Sóng” là một ví dụ tiêu biểu.

“Sóng” được viết năm 1967 trong chuyến đi thực tế tới Diêm Điền thời kì kháng chiến diễn ra sôi nổi. Lúc này, Xuân Quỳnh đã 25 tuổi, cái tuổi mà con người ta có những suy nghĩ chín chắn về tình yêu. Như một bông hoa đẹp trong tập “hoa dọc hào chiến đấu”, “sóng” là tâm trạng của người phụ nữ khi yêu và khát vọng hạnh phúc giữa đời thường.

Một trong những đặc sắc nghệ thuật của bài thơ là âm điệu. Được tạo nên bởi thể thơ năm chữ, bài thơ đã gợi ra hình ảnh nhịp nhàng của sóng biển khi êm dịu thong dong, khi dồn dập dữ dội. Xuân Quỳnh đã linh hoạt ngắt nhịp, phối âm, thay đổi luật bằng – trắc để khắc họa nhịp sóng. Ngoài ra, sự độc đáo của tác phẩm còn là hình tượng sóng diễn tả lớp sóng biển như hòa nhập với sóng lòng của người phụ nữ. Hình tượng sóng vừa là hình ảnh ẩn dụ – sự hiện thân của cái “tôi” trữ tình vừa là tâm trạng của người con gái khi yêu. Với xúc cảm chủ đạo là tâm trạng của người phụ nữ khi yêu và khát vọng hạnh phúc, tác giả đã mượn hình tượng sóng-em để diễn tả và bộc lộ. thi sĩ bộc bạch nỗi niềm của mình vừa tình thật, vừa táo tợn, không hề giấu giếm khát vọng tình yêu sôi nổi mãnh liệt trong mình.

Trong bài thơ từng cung bậc xúc cảm trong tình yêu đều được Xuân Quỳnh nói rõ. Từ khát khao hạnh phúc tới nhớ nhung lo lắng. Mỗi khổ thơ là một cung bậc khác nhau của tình yêu. Khổ một là trạng thái tâm lí đặc biệt của tâm hồn thèm khát yêu thương vừa phong phú vừa phức tạp. Qua khổ thơ này cũng thể hiện rõ thực chất người phụ nữ mạnh mẽ, quyết liệt, táo tợn trong con người của Xuân Quỳnh. tới khổ ba khổ bốn lại là những lo lắng, băn khoăn trắc trở về tình yêu. Tình yêu là bí mật nhưng Xuân Quỳnh vẫn truy tìm, lí giải, cảm nhận quy luật của tình yêu. Dẫu biết tình yêu là khó hiểu nhưng tác giả vẫn nguyện yêu. Mà đã yêu là phải nhớ. “Nhớ” là quy luật của tình yêu. Nỗi nhớ của người đang yêu được Xuân Quỳnh diễn tả vừa có tầng sâu và bề rộng “con sóng dưới lòng sâu con sóng trên mặt nước”. Nỗi nhớ ấy bao trùm cả không gian và thời gian “ngày đêm không ngủ được”. Nỗi nhớ ấy cồn cào, da diết chiếm đầy cõi lòng không chỉ trong ý thức mà cả tiềm thức “giấc mơ”. Cuối bài thơ, Xuân Quỳnh lại bộc lộ niềm thèm khát sống hết mình cho tình yêu.

Tóm lại, “Sóng” là tác phẩm tuyệt vời viết về tình yêu, một bài thơ trong sáng, ý nhị mà sâu sắc. Bài thơ như tiếng lòng của nữ sĩ về tình yêu và thèm khát yêu thương. Như trong tác phẩm “Tự hát” Xuân Quỳnh từng viết:

“Em trở về đúng nghĩa trái tim emLà máu thịt đời thường người nào chẳng cóTrái tim vẫn ngừng đập khi không còn nữaNhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi”. 

9. Cảm nhận bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh, mẫu số 9:

Tinh yêu là một đề tài thân thuộc trong thơ ca. Nhưng không phải vì vậy mà nó thành đơn điệu và nhàm chán. Mỗi bài thơ, mỗi thi sĩ là một toàn cầu riêng, một nhu cầu, một thèm khát riêng không người nào giống người nào. Chẳng vậy mà ta gặp Xuân Diệu trong thi đàn Việt Nam với chất men say tình yêu nồng nàn, mãnh liệt, người tự cho mình là ”kẻ uống tình yêu dập cả môi”, ta gặp Nguyễn Bính “người thân quê” chân thật da diết… và thật bất thần khi gặp nữ thi sĩ với tâm hồn dạt dào và say đắm trong tình yêu – Xuân Quỳnh. Thơ tình yêu của Xuân Quỳnh tình thật nhưng không kém phần cháy bỏng nồng say. Điều đó thể hiện không ít trong bài Sóng:

Xem thêm bài viết hay:  Dàn ý bình luận về câu nói: Con người không cảm nhận được bóng tối sẽ không bao giờ nhìn thấy ánh sáng

Bài thơ ra đời vào năm 1967. Vào thời kì này, có thể nói rất ít những bài thơ tình yêu kiểu này nhất là với những thi sĩ nữ. nếu như có, phần lớn đều gắn bó với vụ cách mệnh, gắn với sứ mệnh thiêng liêng cao cả của dân tộc. Rất ít những thi sĩ tự bứt mình ra khỏi không khí chung để tìm vào cái gọi là riêng tư, sâu kín trong tâm linh mình. nhịn nhường như mọi người tránh và cố tình tránh… Nói tương tự để thây rằng Sóng của Xuân Quỳnh là một bài thơ có rất nhiều điều đáng chú ý.

Viết về sóng, biển và thuyền để nói lên tình yêu trai gái ta đã gặp trong thơ Xuân Diệu, với bài Biển… Ngay trong Xuân Quỳnh cũng có Thuyền và Biển… nhưng tìm một bài nói lên nỗi băn khoăn day dứt như Sóng có nhẽ là chưa. tới với Sóng, ta được gặp một Xuân Quỳnh nồng nàn, mãnh liệt, gặp con người yêu tha thiết và cháy bỏng, luôn luôn muốn bứt mình ra để tìm tới một cái gì đó rõ ràng, cụ thể. Trong cuộc sống, Xuân Quỳnh thể hiện rõ cái phong cách này. Đã yêu người nào thì yêu hết mình, đã ghét người nào thì ghét đắng cay. Chính vì lẽ đó mà trong Xuân Quỳnh vẫn giữ được vẻ tận tuỵ, dứt khoát rõ ràng, ở Sóng điều này cũng thể hiện:

Lòng em nhớ tới anhCả trong mơ còn thức!

có nhẽ là sức mạnh của tình yêu, niềm say mê và nỗi lòng cuồng nhiệt, đã cuốn con người vào toàn cầu thần tiên, thơ mộng. Tất cả những toan lo, tính xán, những phức tạp, rối rắm trên cõi đời đều nhường chỗ cho ước mơ, cho khát song đắm say trong lòng người. Tất cả những gì tồn tại bên ngoài đều chôn hết, xua hết ra ngoài ý tưởng. Khẳng định nỗi lòng, thi sĩ đưa ra trạng thái “trong mơ còn thức” để thuyết phục. Tôi còn nhớ, có một thi sĩ khi thanh minh nỗi lòng của mình với người yêu cũng nói:

Anh yêu em chỉ nhớ em thôiLúc đứng lúc ngồi lúc nào cũng nhớ.

Trạng thái canh cánh, xao xuyến, bứt rứt như cắn xé, cào cấu, như thúc giục lòng người. Người con trai đứng ngồi không yên thì ở đây Xuân Quỳnh lại ngủ, thức không yên. Nào có kém gì đâu. Đã yêu nhau thường nhớ thường mong, thường đợi chờ nên không thể không có cái phút đứng ngồi không yên. Từ xa xưa, ông cha ta cũng có câu:

Nhớ người nào bổi hổi bổi hổiNhư đứng đống lửa như ngồi đống than.

Chính vì lẽ đó mà mở đầu bài thơ thi sĩ cũng nói lên cái tâm trạng băn khoăn, trạng thái không ổn định trong tâm hồn mình:

Dữ dội và dịu êm ồn ào và lặng lẽSông không hiểu nổi mìnhSóng tìm ra tận bể

Hai trạng thái tâm lí ngược nhau lại được dồn trong một văn cảnh cụ thể hơn là trong mội người, ở cùng một lúc. Dĩ nhiên nói “dữ dội”, “ồn ào”, “lặng lẽ” là nói về sóng nhưng trong bài thơ này sóng là em, và em là sóng, hai câu này hòa lẫn trong nhau, quyện vào nhau. Đọc hai câu thơ tưởng như đã là một khập khểnh trái ngược vậy mà trái lại rất có lôgíc và hợp lí. Có được tương tự, hẳn phải nói tới thi sĩ và cái tài biểu hiện tâm lí. Đọc cả khổ thơ ta cũng như lắng mình trong đó, nghe được tiếng thổn thức của hồn người, cả khổ thơ là một trạng thái khá đọng của xúc cảm. Con người thân thơ không bình lặng, không dặt dìu, nhẹ nhõm hôn nhẹ lên bờ cát, không ôm ấp, vỗ về hay nũng nịu mà “dữ dội” mà “ồn ào” nhưng “dịu êm”, “lặng lẽ”. Song nếu như như thế thì chẳng còn gì để sóng “không hiểu nổi”, để sóng phải “tìm ra tận bể”. Hai câu thơ dưới thể hiện nỗi khát vọng tìm tòi tới tột độ. Câu thơ tưởng hình như căng lên chợt bật ra, vậy là thoả mãn. Trong cuộc sống có gì bực dọc, khổ đau hơn khi chính mình lại không hiểu nổi mình, không lí giải được mình, mình là người nào? có nhẽ cái sức mạnh lớn như muốn lật tung cái “sâu kín” đó là mình phải tìm được tận cùng nó. Cái ý nghĩ này còn theo đuổi thi sĩ tới tận cùng của bài thơ. Khát vọng được hoà mình vào bể lớn của cuộc thế, bể lớn của tình yêu cứ thôi thúc, thúc giục.

Từ “không hiểu nổi mình” thi sĩ liên tục đặt ra những băn khoăn, thắc mắc. Cuối cùng để tự dằn vặt mình, bởi lẽ hỏi cũng chỉ để mà hỏi. Hỏi cho vơi nỗi lòng:

Sóng khởi đầu từ gióGió khởi đầu từ đâuEm cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhau?

Quy luật tự nhiên là sóng và gió, nhưng còn tình cảm giảng giải từ đâu… Đó là một điều cực khó, vẫn là nỗi băn khoăn dằn dỗi trong nỗi lòng mình. Vậy mà nỗi lo lắng, thảng thốt “không biết nữa”. thơ ngây xen chút bất lực. Mọi thắc mắc đặt ra đều tha thiết tìm được nơi khơi nguồn, nơi “khởi đầu” của sự vật. Có tương tự nỗi lòng người mới thoả mãn.

trằn trọc với khổ thơ ta nghe thấy nỗi lòng thi sĩ trằn trọc, nhịp thơ trong : thơ thay đổi lúc 3/2, lúc 2/3 linh hoạt nhưng không xuôi không thăng, không thông thường mà dằn vặt, suy nghĩ, tìm tòi.

Xưa nay rất nhiều thi sĩ đặt thắc mắc về tình yêu. Nhưng tình yêu là tình cảm là xúc cảm làm sao biết được nó thế nào, tới từ đâu… và nhiều nữa, nhưng tất cả đều bất lực. Ngay tới Xuân Diệu – một thi sĩ tình nổi tiếng, một con người luôn có khát khao giao cảm với đời, luôn yêu, say đắm trong tình yêu, người mà:

Trong giây phút chót dáng trời đấtCũng vẫn si tình tới ngất ngư.

người “uống” tình yêu, “cắn” tình yêu tới “dập cả môi” cũng bất lực:

Đố người nào khái niệm được tình yêuCó khó gì đâu một buổi chiềuNó chiếm hồn ta bằng nắng nhạtBằng mây nhè nhẹ, gió hiu hiu.

Có người phải thốt lên rằng: “Có gì lạ quá đi thôi!” Thật khó quá! Nhưng tình yêu là thế. Làm sao có thể cảnh giác được trong tình yêu. Nó tới lúc nào ta đâu có biết và chiếm ta lúc nào ta đâu có hay. Quay lại khổ thơ cùa Xuân Quỳnh la gặp câu thổ lộ:

Em cũng không biết nữaKhi nào ta yêu nhau?

Một thắc mắc rất con gái, nhẹ nhõm, bối rối lẫn chút đắm say, ngọt ngào nũng nịu. Nói thế, không tức là khổ thơ chỉ đơn thuần là xúc cảm, con người chỉ đơn thuần là yêu say đắm. Bên tình yêu, bên sự nồng nàn còn là sự suy nghĩ, tìm tòi đòi hỏi một câu trả lời dù ít thôi nhưng phải có… nhưng… cuối cùng thắc mắc vẫn để đó, thi sĩ bất lực… làm sao mà có thể đáp nổi… Một ánh mắt bâng quơ, một câu nói vô tình nhiều khi cũng làm cho người ta… tương tư chứ, huống chi lại có một khoâng thời gian dài nỗi khát vọng tình yêu cứ bổi hổi, cứ xa xuyến trong ngực trẻ.

Tình yêu trong thơ Xuân Quỳnh không giản đơn. Yêu thương cháy bỏng, sóng say nhưng không vì vậy mà nông cạn:

Trước muôn trùng sóng bểEm nghĩ về anh, emEm nghĩ về biển lớnTừ nơi nào sóng lên.

Điệp từ “em nghĩ” nhắc đi nhắc lại càng làm rõ hơn sự suy nghĩ trong lòng người. “Em nghĩ” tức là em đã thao thức, đã lo lắng, đã đặt ra nhiều thắc mắc… chứ không phải em chỉ quen bồng bềnh, quen si mê, tới chỉ yêu và đơn thuần là yêu. Xưa nay không hiểu người ” chỉ biết yêu thôi, chẳng biết gì” tình yêu đã làm họ mù quáng, quên đi tất cả. Họ nhìn vào cõi hư vô, mộng ước, chỉ quen thu giãn chứ không biết suy nghĩ.

Tình yêu thường đồng hành với nỗi nhớ, sự mong đợi, vì lẽ đó mà trong thơ Xuân Quỳnh điều đó cũng thể hiện khá rõ. Yêu cuồng nhiệt thì nhớ cũng nát tan. Nỗi nhớ cứ dồn lên tầng lầng, lớp lớp như từng đợt sóng:

Con sóng dưới lòng sâuCon sóng trên mặt nướcÔi con sóng nhớ bờNgày đêm không ngủ được

Đọc khổ thơ, tìm thấy vị trí của con sóng và cũng thấy được nỗi nhớ trong lòng người. Con sóng nhớ bờ sóng thao thức “ngày đêm không ngủ được” thi sĩ muốn nói tới sự toàn diện. Dù tận dưới đáy sông hay ngay trên bề mặt sóng vẫn chỉ nhớ bờ, thương bờ. Nổi nhớ mong tưởng chừng tới tột độ. Nhớ nhau nên trằn trọc. tới nỗi trong ca dao người xưa cũng từng nói “đèn nhớ người nào mà đèn không tắt”.

Nỗi nhớ của con sóng chính là nỗi nhớ của con người, nỗi nhớ tầng tầng lớp lớp đan xen nhau, tiếp nối nhau, thôi thúc, thúc giục. Nói sóng để nói tới nỗi lòng mình. Nhớ nhau, nên thời gian như dài hơn:

Tháng giêng ngàv dài lắmBiết mà làm sao emGiấc ngủ cũng chập chờn:Lòng em nhớ tới anhCả trong mơ còn thức.

Khổ thơ được viết theo thể tăng dần, xúc cảm trong thơ được hun nóng tới tận cùng dào dạt…, nóng bỏng. Trong thơ mình, khi nói về nỗi nhớ Xuân Quỳnh cũng đã viết:

Những ngày không gặp nhau Biển bạc đầu thương nhớNhững ngày không gặp nhau Lòng thuyền đau rạn vỡ.(Thuyền và biển)

Phải nói rằng, trong tình yêu Xuân Quỳnh yêu hết mình. Yêu cuồng nhiệt đắm say, cháy bỏng, nồng nàn. thi sĩ tha thiết tắm mình trong nguồn cảm hứng vô tận này. Yêu nồng nàn tương tự nhưng trong Xuân Quỳnh vẫn có nét dịu dàng của con gái. Vẫn biết là yêu tới nát tan, nhưng không vồn vập, ồn ào như Xuân Diệu – Người muốn “riết”, “say”, muốn “hôn” và cuối cùng muốn “cắn” (Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi). Trong thơ ông tình yêu không tĩnh lặng. Xuân Diệu mạnh mẽ táo tợn:

Đã hôn rồi hôn lạiCho tới mãi muôn thuởtới tan cả đất trờiAnh mới thôi dào dạt.(Biển)

Càng tới cuối bài thơ Xuân Quỳnh càng tỏ ra mình là một con người sâu sắc, thuỷ chung. Tình yêu của Xuân Quỳnh là tình yêu từ hai phía, ở đây, nhân vật trữ tình đã có đối tượng để hướng tới chứ không vu vơ. Hơn nữa, tình cảm, tâm hồn của nhân vật trữ tình không phải là bi quan, chán nản mà tràn đầy hy vọng. Đọc bài thơ này, không hề gặp cái tư tưởng: “Tương tư thức mây đêm rồi,Biết cho người nào hỏi người nào người biết cho?”

Khổ thơ tiếp khẳng định được điều đó:

Dầu xuôi về phương bắcDầu ngược về phương namNơi nào em cũng nghĩHướng về anh – một phương.

tới đây thi sĩ đã đưa ra khái niệm không gian để nói lên mức độ thuỷ phủ. “Dẫu xuôi”, “dẫu ngược”, “phương bắc”, “phương nam”, là những từ cụ thể khẳng định sự thuỷ chung, khoảng không gian, địa điểm nói lên độ dài nỗi cách trở, gian lao của thực tế với con người. Phương hướng, khoảng cách đặt ra xa bao nhiêu thì lòng người lại thể hiện rõ sự thuỷ chung bấy nhiêu “một phương”. Câu thơ như một lời khẳng định rắn rỏi, mạnh mẽ, dứt khoát, rõ ràng. Khổ thơ đặt ra nhiều thử thách, nhiều cách trở nhưng cũng đưa ra được sự quyết tâm của con người. Tình yêu sẽ thắng lợi tất cả, nếu như như đó là tình yêu chân thật, thuỷ chung. Lời thơ vang lên như một lời thề nguyện đọc lên cứ rưng rưng xúc động. Đã có bài hát khẳng định về điều này: “Dù thời gian xa xôi, Dù đường dài xa xôi. Em vẫn như ngày xưa. Mến yêu anh trọn đời”. Thơ Xuân Quỳnh cũng hướng về điều đó tuy cách diễn đạt có khác.

nhịn nhường như để khẳng định thêm cho lời nói của mình thi sĩ đã đưa ra hàng loạt những dẫn chứng về thiên nhiên, tạo vật. Tất cả rồi sẽ thắng lợi nếu như có sự nhẫn nại, có sức mạnh. Mọi vật rồi sẽ bị chinh phục nếu như con người có ý chí, quyết lâm:

Ở ngoài kia đại dươngTrăm nghìn con sóng đóCon nào chẳng tới bờDù muôn vời cách trởcuộc thế tuy dài thếNăm thảng vẫn đi quaNhư biển kia dẫu rộngMây vẫn bay về xa.

Hàng loạt thử thách được đưa ra cho sóng: cuộc thế và biển rộng là thế, là thế nhưng đều bị chinh phục.

Con sóng được Xuân Quỳnh ví như tình yêu “bổi hổi trong ngực trẻ”. Nhân vật em ước được tan ra thành trăm con sóng nhỏ đã thể hiện một ước khát vọng tới tha thiết:

Làm sao tan được raThành trăm con sóng nhỏGiữa biển lớn tình yêuĐể nghìn năm sóng vỗ.

Khổ thơ kết là một ước muốn khôn xiết, không có tình yêu cuộc sống tha thiết, không có sự say mê tới tột cùng, không có sự thuỷ chung làm sao có được những câu thơ tương tự. Trong ước mong vẫn lẫn chút băn khoăn của ” Làm sao được tan ra”. Nhưng cũng phải thây rằng chỉ có tình yêu thế nào đó thì mới có được ước mong tương tự. Mong muốn xé tan mình, hoà lẫn với bể đời rộng lớn, bứt mình ra khỏi những nhọc nhằn, toan lo, tính toán để ngập mình trong tình yêu, tuổi xanh, ngọt ngào và hạnh phúc.

Ước mong tồn tại vĩnh hằng trên cõi đời này thôi thúc, thúc giục. Lời thơ, ý chí, nhịp thơ có phần nhanh hơn, mạnh hơn, gấp gáp hơn. Bài thơ kết thúc mà lời thơ còn vang vọng mãi, ồ ạt của sóng, ước muốn tung mình vào bể tình yêu ngày càng nhiệt thành.

Bài thơ dẫn dắt người đọc qua nhiều nỗi cách trở, mất còn, nhớ, thương, chờ đợi, cuối cùng vẫn quy gom về một mối: tình yêu mãnh liệt, khoáng đạt, say đắm, thuỷ chung.

Cấu trúc bài thơ được xác lập theo cấu trúc đan xen hình tượng: sóng – bờ (khổ thơ thứ năm), sau đó anh – em (khổ thơ 3, 4) rồi lại sóng – bờ (khổ thơ 7). Lớp lớp sóng đan xen nhau tới lui tương tự, biển như lặng dần đi nhường chỗ cho những suy tư về cuộc thế.

Bài thơ viết theo thể 4 câu 5 chữ rất dễ thể hiện tình cảm tình thật của thi sĩ. Trong tình yêu sao không có phút trằn trọc, giận hờn, thương nhớ. Nhưng xưa nay, trong thơ tình, nhất là thơ của những nữ sĩ người ta thường chỉ bắt gặp sự nhẹ nhõm, yếu đuối, thầm kín chứ ít người nào thây sự mạnh mẽ, táo tợn, phải chăng chính vì điều này mà phong cách thơ Xuân Quỳnh đã nổi rõ và khẳng thêm sức mạnh của “phái yếu”. Xưa nay, ta thường gặp sự hậm hực trong của phái “mày râu”:

Anh yêu em tới nay chừng có thểNgọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phaiAnh yêu em lặng lẽ không hy vọngLúc đứng ngồi khi hậm hực lòng ghen.(Tôi yêu em – PUSKIN)

Còn Xuân Quỳnh thể hiện sự mạnh mẽ, dứt khoát, chung thuỷ, nồng thắm và cũng thắc mắc, cũng có phút bực mình, trằn trọc.

Sóng ra đời cách đây sắp 30 năm nhưng độ nồng nàn, đắm say của nó vẫn không phai giảm trong lòng người. Có thể nói, trong giây phút này, nhiều độc giả thơ vẫn còn giật thột thây sợ. Yêu hết mình, nồng nhiệt vì nhau, yêu thương sắp gũi và thuỷ chung đó là một tình yêu đẹp song không dễ gì mà có được. Đọc thơ Xuân Quỳnh phần nào đó ta hiểu được con người thân thơ. Trong cuộc sống thi sĩ cũng tận tuỵ với con cái, yêu thương chúng rất mực, nồng nhiệt vì chúng, với chồng cũng vậy, một người vợ thuỷ chung và đảm đang… Thơ Xuân Quỳnh và con người Xuân Quỳnh, Võ Văn Trực nói: “Điều đáng quý ở Xuân Quỳnh và thơ Xuân Quỳnh là sự thành thật rất thành thật, thành thật trong quan hệ với bạn bè, với xã hội và trong cả tình yêu. Chị không quanh co, không giấu diếm một điều gì. Mỗi dòng thơ, mỗi trang thơ đều phơi bày một tình cảm và suy nghĩ của chị. Chỉ cần qua thơ, ta có thể biết được khá kĩ đời tư của chị. “thành thật, đây là cốt lõi của thơ Xuân Quỳnh”.

Phong cách Xuân Quỳnh về sau vẫn thế. Qua Thuyền và biển càng khẳng định sự đồng nhất rõ hơn trong con người này. Đáng tiếc, cuộc thế đã cướp đi một cây bút đầy tài năng và hy vọng. Song đó không còn nữa nhưng thơ Xuân Quỳnh, những bài thơ tình cảm cho con trẻ như Lời ru trên mặt đất, Tiếng gà mía, Chuyện cổ tích về loài người tới cả những bài thơ tình yêu Thuyền và biển, Sóng… vẫn hấp dẫn lòng người.

Thơ Xuân Quỳnh sẽ còn in đậm trong tâm trí nhiều độc giả ngày hôm nay và ngày mai.

Trong chương trình Ngữ văn phổ thông, những em học sinh sẽ được tiếp cận với rất nhiều tác phẩm thơ ca hay, đặc sắc viết về chủ đề quê hương quốc gia. Em sẽ hiểu hơn tình yêu, sự mê đắm với thiên nhiên, với mảnh đất chưa từng đặt chân tới khi cảm nhận bài Đây thôn Vĩ Dạ (Hàn Mặc Tử). Em cũng có thể trằm trồ, thích thú khi được thưởng thức một bức tranh thiên nhiên và sinh hoạt nơi làng chài với vị mặn mòi đặc trưng của biển cả khi cảm nhận bài Quê hương (Tế hanh hao). Và chắc chắn khi đọc tác phẩm của Tố Hữu , em sẽ có cảm nhận bài Từ ấy chính là một khúc ca reo vui đầy náo nức, hồ hởi của một tâm hồn trẻ đã sung sướng biết bao nhiêu khi giác ngộ lí tưởng cách mệnh, được đứng vào hàng ngũ của Đảng để cống hiến hết mình cho sự nghiệp phóng thích dân tộc.

Bản quyền bài viết thuộc THPTSocTrang.Edu.Vn. Mọi hành vi sao chép đều là gian lận!

Nguồn chia sẻ: thptsoctrang.edu.vn

Viết một bình luận